Maar weinig mensen weten dat in Alkmaar ondergrondse atoomschuilplaatsen en commandoposten uit de Koude Oorlog bewaard zijn gebleven. Deze bunkers zijn goed verborgen. Het is erfgoed van de Koude Oorlog, dat de ingrijpende voorbereidingen laat zien op een mogelijke allesvernietigende atoomoorlog. De dreiging van de Sovjet-Unie gedurende de Koude Oorlog (1948-1991) was namelijk dermate hoog dat Nederland serieus rekening hield met een vijandelijke aanval, met inzet van atoomwapens. Dan zouden grote delen van het land worden verwoest, met honderdduizenden doden en gewonden tot gevolg. Als voorbereiding op die mogelijke nieuwe wereldoorlog is in Nederland een parallelle, ondergrondse leefwereld gerealiseerd, die bestond uit een uitgebreid netwerk van bunkers, schuilplaatsen, commandoposten en andere objecten, bedoeld om bij een (nucleaire) oorlogsdreiging of aanval het land te kunnen verdedigen en blijven besturen vanuit beschermde onderkomens. Alkmaar had in de Koude Oorlog een centrale, regionale rol en heeft daardoor een zeer interessante verzameling Koude Oorlog-erfgoed dat een goed beeld schetst van deze vergaande voorbereidingen op een mogelijke Derde Wereldoorlog. Daarover vertelt dit rijk geïllustreerde boek. Dit boek brengt deze verborgen wereld in kaart, beschrijft de geschiedenis, functie en onderlinge samenhang van de Alkmaarse bunkers en commandoposten en laat zien wat er vandaag de dag nog van zichtbaar is. Tegelijkertijd plaatst dit boek deze objecten in een bredere context: nu internationale spanningen opnieuw voelbaar zijn, krijgen verhalen over atoomdreiging, noodpakketten en schuilplaatsen weer een verrassend actuele betekenis. Daarmee is dit erfgoed een tastbare herinnering aan een periode waarin de dreiging van vernietiging reëel was – als blijvende waarschuwing voor hoe waardevol vrede is. Voorwoord 7 Inleiding 9 HOOFDSTUK 1 Wat is de Koude Oorlog? 11 HOOFDSTUK 2 Kringcommandopost Bescherming Bevolking 30 HOOFDSTUK 3 Openbare schuilplaats in parkeergarage De Vest 50 HOOFDSTUK 4 Noodbestuurspost 63 HOOFDSTUK 5 Luchtwachtcentrum Alkmaar 75 HOOFDSTUK 6 Nucleair Chemisch Onderkomen van de PTT 90 HOOFDSTUK 7 Bedrijfsschuilplaats en kluis van De Nederlandsche Bank 105 HOOFDSTUK 8 Waterkeringen met een functie in oorlogstijd 117 HOOFDSTUK 9 Nawoord: de cultuurhistorische waarde van dit erfgoed 126 Dankwoord 129 Bronnen 130 Illustratieverantwoording 131 Relevante gebruikte afkortingen 132 Over de auteurs 133