In Nederland is steeds meer aandacht voor een zogeheten 'autonome dood', waarbij iemand besluit om buiten de hulp van een arts een einde te maken aan zijn of haar leven, op een zelfgekozen tijdstip en zelfgekozen manier. Daarbij is het streven om op een waardige wijze te sterven en bij voorkeur niet alleen. Vaak staat de persoon die de keuze maakt centraal, maar wat is de ervaring van de persoon die achterblijft? De persoon die ervoor zorgt dat zijn of haar dierbare niet alleen sterft? Krina Huisman deed een oproep aan nabestaanden om een brief te schrijven aan een overleden dierbare en te reflecteren op hun verlies en de betekenis van diens autonome dood in hun verdere leven. In Nabestaan biedt Huisman een openhartig, realistisch en indringend beeld van wat een zelfgekozen dood betekent voor de nabestaanden en hoe zij het verlies met zich meedragen. Inleiding: In de bijrol 7 Onontgonnen gebied 9 Het ideaal en de praktijk 12 Verschillende routes 14 Gelijkwaardig alternatief voor euthanasie? 16 Opbouw van dit boek 18 1. Het onderzoek 21 De mens als verhalenverteller 21 De briefmethode 23 De deelnemers 26 Drie soorten ervaringen 27 2. Een mooie dood 29 De briefschrijvers 29 De positieve brieven ontleed 34 Een geleidelijk proces 35 Geen vlekkeloos traject 39 Ondersteunende rol 44 Anticiperende rouw 49 Slotwoorden 52 De brief van Janna 55 De brief van Wijnand 59 3. Een ambigue dood 67 De briefschrijvers 67 De ambigue brieven ontleed 74 Overvallen door plan B 75 Een moeizaam sterftraject 78 De zorgrol 84 Niet-erkend verlies 88 Slotwoorden 93 De brief van Hester 95 De brief van Bram 101 De brief van Yvonne 105 4. Een wrede dood 111 De briefschrijvers 111 De negatieve brieven ontleed 116 De doodswens als reactie 116 Een wreed sterftraject 122 Machteloos en schuldig 128 Complexe rouw 132 Slotwoorden 136 De brief van Mieke 139 De brief van Veerle 146 5. Wat nabestaanden ons leren over de autonome dood 151 De rol van de naaste 152 De verlieservaring 157 Een stapje dichter bij het ideaal 163 Het belang van betrokkenheid 164 Het belang van afscheid nemen 167 Het belang van verwachtingsmanagement 170 Het belang van empathie 175 Slotwoorden 177 Noten 181 Literatuurlijst 185