Omschrijving
Deze uitgave onderscheidt zich van bestaande Nederlandse vertalingen door een expliciet verantwoorde vertaalmethodiek, consistente terminologie en een historische en theologische inleiding die de tekst zorgvuldig situeert binnen het Tweede-Tempel-jodendom en de vroege christelijke traditie. Het Boek van de Ethiopische Henoch (1 Henoch) behoort tot de meest invloedrijke, maar ook meest vergeten geschriften uit het vroegjoodse en vroegchristelijke denken. Hoewel het boek uiteindelijk buiten de bijbelse canon is geplaatst, oefende het in de oudheid een aantoonbare invloed uit op zowel joodse apocalyptiek als op het theologische vocabulaire van het Nieuwe Testament. De brief van Judas citeert Henoch expliciet, terwijl kernbegrippen als de Mensenzoon, de Uitverkorene en het kosmische oordeel een duidelijke Henochische achtergrond verraden.
Deze uitgave presenteert een nieuwe Nederlandse vertaling van het Boek van Henoch, gebaseerd op de Ethiopische (Ge’ez) teksttraditie en uitsluitend gebruikmakend van publiek-domeinbronnen. De vertaling wordt voorafgegaan door een uitgebreide historische en theologische inleiding, waarin de ontstaansgeschiedenis, canonieke status en blijvende relevantie van Henoch zorgvuldig worden gesitueerd binnen het bredere kader van het Tweede Tempel-jodendom en de vroege kerk.
In tegenstelling tot latere, sterk antropocentrische zondeconcepten biedt Henoch een kosmisch wereldbeeld waarin het kwaad niet uitsluitend vanuit de mens wordt verklaard, maar ook wordt verbonden met geestelijke machten en grensoverschrijding binnen de hemelse orde. Deze perspectiefverschuiving werpt nieuw licht op bijbelse thema’s als gerechtigheid, oordeel en verlossing, en vormt een onmisbare sleutel tot het verstaan van het intertestamentaire denken waaruit het christendom is voortgekomen.
De vertaling is betekenisgetrouw, terminologisch consistent en bewust licht academisch van toon, waardoor zij geschikt is voor zowel theologische studie als voor geïnteresseerde lezers zonder gespecialiseerde voorkennis. Selectieve annotaties bieden noodzakelijke context zonder de leesbaarheid te verstoren.
Deze uitgave beoogt geen herziening van de canon, maar een verantwoorde herlezing van een tekst die eeuwenlang aan de rand van de traditie heeft gestaan, en juist daarom blijvend uitdaagt. Het Boek van de Ethiopische Henoch nodigt uit tot kritische reflectie op de kosmische dimensies van geloof, gerechtigheid en menselijke verantwoordelijkheid, thema’s die ook in de hedendaagse theologie niets aan actualiteit hebben verloren. In het Nederlandse taalgebied zijn eerder vertalingen en bewerkingen van het Boek van Henoch verschenen, veelal met het doel de tekst toegankelijk te maken voor persoonlijke studie of geestelijk gebruik. Deze uitgaven vervullen een waardevolle rol binnen hun eigen context, maar onderscheiden zich in opzet en doelstelling van de onderhavige editie.
De hier gepresenteerde vertaling beoogt geen parafraserende of thematisch duidende weergave te zijn, maar een methodologisch verantwoorde vertaling op basis van de Ethiopische teksttraditie, voorzien van historische situering en beperkte, verklarende annotaties. Waar eerdere Nederlandse vertalingen vooral gericht zijn op leesbaarheid of interpretatieve duiding, kiest deze uitgave bewust voor academische transparantie, terminologische consistentie en terughoudendheid in uitleg.
Daarmee positioneert deze editie zich nadrukkelijk als studie-uitgave: bedoeld om de lezer toegang te geven tot de Henochische tekst zelf, binnen haar oorspronkelijke historische en theologische kader, zonder deze vooraf te sturen door latere interpretatieve lagen. Historische en Theologische Context 6
Henoch, zijn geschrift en de canonieke grens 10
Verantwoording & Context 16
Methodologische verantwoording van de vertaling 20
De woorden van Henochs zegen 24
De schepping 26
De gevallen engelen 29
De voorbede van de engelen 32
Het boek van de woorden van gerechtigheid 39
Door engelen meegenomen 44
De heilige engelen 47
De Eerste Gelijkenis 56
De Tweede Gelijkenis 63
De Derde Gelijkenis 72
De Geboorte van Noach 83
De Roeping van Henoch 87
Het Oordeel over de Engelen 90
De Geheimen van de Gelijkenissen 93
Henoch wordt Weggenomen 99
De Lichtdragers 102
De Hemelse Tafelen 115
Eén Jaar om Vast te Leggen 118
Visioenen 122
De Leiding van Henoch 142
De Wijsheid van Henoch 145
De Wijsheid van Henoch 151
De Wijsheid van Henoch 157
De Wijsheid van Henoch 160
De Openbaring van Henoch 163
De Qumran rollen 166
Het Boek der Reuzen 168
Gereconstrueerde samenvatting van het boek der reuzen 173
Bewijs voor Reuzen 180
Testament van Salomo 188
Henoch in de Bijbel Een overzicht van de verwijzingen 236
Vergelijking van Henoch in Hebreeën en het Boek van Henoch 238
BOEK DER JUBILEEËN 241
HENOCH & ELIA IN OPENBARING 244
Epiloog 248
Bibliografie 250