Een praktisch werkboek voor cliënten gericht op inzicht, herkenning en het opbouwen van een persoonlijk ModusModel. Inzicht krijgen in terugkerende patronen en daar woorden aan kunnen geven, is een wezenlijke stap in schematherapie. Veel cliënten zoeken in het begin houvast: waarom voel ik wat ik voel, waarom reageer ik steeds op dezelfde manier, en waar komen deze patronen vandaan? Tegelijkertijd zoeken therapeuten naar manieren om het denkkader van schematherapie rustig en begrijpelijk over te brengen. Dit werkboek biedt cliënten een heldere structuur voor die eerste, vaak intensieve fase van schematherapie: het opbouwen van inzicht, taal en contact met wat er vanbinnen speelt. Cliënten leren schema’s en modi herkennen in hun eigen leven, en gaan begrijpen én doorvoelen waar hun reacties vandaan komen. Via reflectieve oefeningen bouwen ze samen met hun therapeut aan een persoonlijk ModusModel: een overzicht van kwetsbaarheden, overlevingsmechanismen en diepere behoeften. Het ModusModel blijft ook in latere fasen van de therapie een waardevol kompas. Het helpt om te herkennen waar je zit, wat je nodig hebt, en hoe je vanuit de Gezonde Volwassene op een nieuwe manier met jezelf kunt omgaan. Geschikt voor individueel gebruik of in een groep, onder begeleiding van een therapeut. Gebaseerd op actuele inzichten binnen de schematherapie (o.a. Arntz et al., 2021). Barbara Kemps is gz-psycholoog, psychotherapeut en senior schematherapeut. Vanuit haar praktijk merkte zij hoe helpend een visueel en inhoudelijk werkboek kan zijn om cliënten te ondersteunen in het verdiepen van inzicht en zelfbegrip, juist wanneer woorden soms nog ontbreken. “Helder geschreven en prettig van toon. Een toegankelijk en deskundig werkboek dat cliënten helpt inzicht te krijgen in hun patronen.” Remco van der Wijngaart, psychotherapeut, supervisor schematherapeut, auteur van diverse boeken en audiovisuele producties op het gebied van schematherapie. Voorwoord aan de therapeut 7 Inleiding 9 DEEL 1 DE OORSPRONG VAN JE SCHEMA’S Hoofdstuk 1 Basisbehoeftes 12 Hoofdstuk 2 Van behoefte naar schema 24 DEEL 2 JE BELANGRIJKSTE SCHEMA’S HERKENNEN Hoofdstuk 3 De 21 schema’s 30 Hoofdstuk 4 Hoe werken schema’s in het dagelijks leven? 41 DEEL 3 JE MODI LEREN KENNEN Hoofdstuk 5 Wat zijn modi? 46 Hoofdstuk 6 Kindmodi: de gevoelskant van vroeger 49 Hoofdstuk 7 Overlevingsmodi: beschermers die doorschieten 57 Hoofdstuk 8 Kritische modi, de innerlijke criticus aan het woord 68 Hoofdstuk 9 De rol van de Gezonde Volwassene 76 DEEL 4 HET MODUSMODEL Hoofdstuk 10 Jouw persoonlijk ModusModel 84 BIJLAGEN Tot slot Een woord aan jou 100 Dankwoord 101 Geraadpleegde vakliteratuur 102 Over de auteur 103 Bijlage 1 Overzicht van de 21 schema’s 106 Bijlage 2 Overzicht van de modi 108 Bijlage 3 Je eigen Modus Model 1 1 1